To było... Z jednej strony oczywiście ciekawe, intrygujące i zapewne bardzo mądre oraz życiowe, ale z drugiej strony... No właśnie. Gdyby przed chwilą z jakiegoś powodu wyżalił się Finlandii, taka odpowiedź byłaby jak najbardziej na miejscu. Przecież rozmawiali o czymś innym... Albo Litwie tak się tylko wydawało.
- Twoja rada brzmi bardzo mądrze... I życiowo, tak, na pewno z niej skorzystam... Ale czy to na pewno dobry pomysł przy relacjach z szefową? - zapytał i, wbrew własnej woli i zdrowemu rozsądkowi, roześmiał się, jakby nigdy nie miał żadnych zmartwień i życie faktycznie było piękne. Jednakowoż ów stan trwał tylko króciutką chwilę.
- Tak. Właśnie. Trafiłeś. Wydaje mi się, że relacje z kobietami to w moim wykonaniu jedna wielka pomyłka, obojętne, co to za kobiety.

Odchylił na krześle i zmierzył Taurysa spojrzeniem. Było ono, mimo swej słodkości i niewinności, badawcze, wręcz przebiegłe. Uśmiechnął się Finlandia lekko, odpalił papierosa i wyciągnął paczkę w stronę Litwy.
- Więc zajmij się relacjami z mężczyznami - odparł lekko, z rozbawieniem. - Masz rację, kobiety są trudne, ale kiedy już ci się uda ją zdobyć, wielki skarb w twym domu zagości. Kobiecie, jeśli jest kochana i poważana, daleko do zdrady, intryg, próżności. Musisz być tylko stanowczy i jasno określić reguły, jako mój z serca kochany ociec.

Z lekkim wahaniem wziął jednego papierosa od Fina i przyjrzał mu się przez chwilę. Dawno nic nie palił... Trudno, raz na jakiś czas nie zaszkodzi. Raczej.
Na wzmiankę o mężczyznach Litwa nieco poczerwieniał na twarzy, ale tego nie skomentował. Miał niewielką nadzieję, że ten drobny szczegół zostanie przemilczany, tak. Bo po co miałby być czymś więcej niż żartem, na których Taurys kompletnie się nie znał?
- Zapewne łatwiej byłoby powiedzieć, że to po prostu nie ta kobieta... - wymamrotał i westchnął ciężko. Może i faktycznie lepiej by było, gdyby dał sobie z tym wszystkim spokój? - Stanowczość i określenie reguł? To brzmi raczej jak cechy do moich przeciwne niż... Nie, to na nic.
Jakże lirycznym gestem ukrył twarz w dłoniach. Już sam zwątpił, czy to wszystko ma jakikolwiek sens.

- No i dlatego właśnie mówiłem o mężczyznach - podsumował Fin i wypuścił kłęby dymu w stronę sufitu, bacznie się Taurysowi przyglądając. Jakież to nieszczęście musiało go spotkać, że wyglądał tedy przygnębiony bardziej niż zazwyczaj. Dostał od panienki jakiej, czy też od wielkiej pani arbuza? A jakiż w tym powód do patrzenia jakby do grobu schodził? Bo to pierwszy raz się zdarzyło? Nie wyglądał ten człowiek na kogoś, kogo duma unosi tak wysoko, że smaku porażki znieść nie może. A zwłaszcza porażki przez kobietę. Zawsze chodził smutny, przygnębiony i pogrążony w melancholii, a wystarczył by jeden uśmiech rozświetlający jego oczy, aby i damy, i salony były jego. Na przykład taki jak przed chwilą. Gdyby tylko nie był taki chwiejny i niepewny...
- Mógłbyś się częściej uśmiechać, wiesz?

- Twoim zdaniem mężczyźni są mniej skomplikowani...?
Po plecach przeszedł mu lekki dreszcz. Chyba ani jeden dłuższy związek w jego życiu nie skończył się dobrze... Nie, dobrze to pojęcie względne. Nie skończył się tak, jak powinien. Jeżeli obie strony z jakiegoś powodu się znienawidziły, to na pewno nie było dobre zakończenie. Idealnym przykładem był tu nieszczęsny Polska... Stop.
Jednakowoż nie da się ukryć, każdą porażkę Taurys przeżywał mocno. Możliwe, że za bardzo brał wszystko do siebie, ale skoro nie potrafił tego zmienić... Po co się w ogóle zastanawiać, skoro i tak będzie... źle.
Bądźmy szczerzy, czy Litwa chociaż przez chwilę myślał, miał nadzieję, że tym razem się uda? Milczenie w odpowiedzi...
- Uśmiechać się... Co by to dało? Zresztą, ja zawsze jestem smutny, nie mam powodu, by się uśmiechać.

- A więc powiadasz, że jesteś ślepy, tak? - uniósł lekko brew i spojrzał na niego wyzywająco, i nie ukrywał już przed samym sobą, że to, co teraz zrobi, staje się z powodu jego jawnej ciekawości. Wygarnie mu. Cóż z tego wyniknie? Najwyżej się pokłócą, na skorego do pojedynków Litwin nie wyglądał, chociaż kto tam wie Wertera...
- Powiadasz również, że nie umiesz przyjmować godnie porażki, nawet jeśli to jest li jedynie lichy arbuz. I że twój smutek, melancholia i użalanie się nad sobą przysporzy ci szczęścia i zrozumienia, i miłości. Czy ty nie widzisz, że to brzmi jak jedna wielka farsa? Radziłbym ci się, młody człowieku - wykrzywił usta w drwiącym uśmiechu, fakt był faktem: pamiętał jego narodziny - zastanowić się nad sobą. To wszystko zależy tylko od ciebie - ostatnie zdanie wymówił ciszej, spokojniej i łagodniej, a na jego twarz znów wrócił cukierkowaty uśmiech wiecznie zadowolonego z życia, słodkiego chłopca.

Dokładnie słuchał słów Finlandii, spuściwszy wpierw głowę. Wzrok wbił w... cokolwiek. Timo miał wiele racji, nie dało się tego ukryć, jakkolwiek było to dla Litwy przykre. To wszystko prawda, był nieudacznikiem, był żałosny, wiedział o tym...
- Nie rozumiem, dlaczego ślepy...? - zapytał, wciąż unikając kontaktu wzrokowego. - I ja wcale jej nie przyjąłem niegodnie! Tylko mi z tego powodu... smutno, to pogłębia moją wieczną melancholię. Jeszcze nie skoczyłem z mostu, nie powiesiłem się, nic. I nigdy nie mówiłem, że to mi w czymkolwiek pomaga, ta melancholia, ten smutek. Taki już jestem, próbowałem się zmienić, nie udało się! - ostatnie zdanie wręcz wykrzyczał, przerwał na chwilę i powrócił do swojego zwyczajnego, spokojnego, choć dość smutnego tonu. - Wiem, że to zależy ode mnie, ale ja nie potrafię do tego podejść inaczej. Po prostu nie potrafię nie być smutny i nie zamartwiać się, czegokolwiek bym nie robił.

Wzruszył ramionami, w sumie nie jego sprawa. Szczerze mówiąc liczył na kłótnię, na sprzeciwstawienie się prawdzie tak boleśnie i w żywe oczy powiedzianej, na jakiekolwiek echo mężności i dumy zasłyszanej od brata w czasach zamierzchłych, a powtarzanej wszystkim wokół do warg zmęczenia. A teraz, co się okazało? Że to słaby, pozbawiony wiary w siebie człowiek. Ech, ostatni raz spróbuje.
- Słyszałem i mówiłem, żeś dzielny, dumny, zaprawiony w walce człowiek. Silny. Taki, który nie da sobie w kaszę dmuchać. Patrząc na ciebie teraz odnoszę wrażenie, że obaj się z bratem myliliśmy... - powiedział gorzko, zagasił papierosa i ponownie schowawszy się w kącie zaczął pić kawusię.

Litwa spojrzał na Finlandię z uwagą. On... Nie dało się ukryć, kiedyś był waleczny, potrafił walczyć, a nawet czerpać z tego satysfakcję. Kiedyś... Cóż, chciałoby się po raz kolejny poczuć ten wiatr we włosach. Pęd powietrza smagającego po twarzy niczym mroźnym biczem, działający jednak pobudzająco, nie zniechęcająco. Brak tęsknoty za ciepłym ogniskiem, tylko chęć, żeby jechać dalej, żeby walczyć dalej. To zdecydowanie… Szczególnie, kiedy walczyło się o siebie, o własne istnienie. Bywało to i bolesne, pojawiały się różne smutne refleksje, ale... To było coś. Szczególnie, gdy jeszcze wygrywał.
Co się potem stało?
Odpowiedź była prosta - Polska się stał.
- Wszystko się... zmienia - powiedział smutno. - Niegdyś tak było, walczyłem, wygrywałem, byłem... Czy mogę to nazwać "silny"? Nawet jeżeli nie, starałem się. Później... Była ta nieszczęsna unia z Polską, sam już nie wiem, czy faktycznie było tak źle, czy to moja nienawiść zapełniła luki w pamięci. Prawda czy fałsz? Nie wiem. Jeszcze przez jakiś czas tej unii faktycznie było dobrze, nawet kiedyś pokonaliśmy Rosję. Zajęliśmy mu Moskwę. To było coś - im więcej mówił, tym bardziej jego głos stawał się ożywiony i wręcz podniesiony. Przeżywał. - Potem to trzęsienie Europą Wschodnią się skończyło. Zbiegiem różnych bolesnych okoliczności znalazłem się pod panowaniem Rosji... To już mnie zniszczyło doszczętnie, nawet gdybym teraz mógł... nie odbuduję tego, co było.

- Poddajesz się - podsumował zawiedziony postawą Litwy i odstawił pustą filiżankę na stół. Nic zrobić nie mógł i w sumie, to nie było jego sprawą, więc raczej nie powinien się w to mieszać. I tak już za daleko zabrnął i zbyt wiele zostało mu wyjawione. Potrząsnął nieznacznie głową chcąc pozbyć się tego niemiłego uczucia, które podgryzało go to z tej, to z innej strony - mała, złośliwa cholera.

Słowa Finlandii dotarły do niego jak zza szklanej ściany. Nie wiadomo, w jakim miejscu był obecnie Litwa. Jedno z wspomnień, odległych i bardziej bolesnych, pojawiło się przed jego oczami. Dlaczego? Może nie powinien był zacząć wspominać w tenże sposób, teraz już przestał nad tym panować...
- Podpisz to. Podpisz, albo... Myślisz, że nie byłbym w stanie własnoręcznie cię zabić? Za sto lat i tak nikt by nic nie pamiętał, nie uważasz? Więc może po dobroci... Litwo.
Czy to naprawdę tak wtedy wyglądało? Prawda czy fałsz?
Pokręcił głową energicznie. To jakiś absurd, czysty absurd.
- Poddaję. Tak, poddaję. Czy mam jakieś inne wyjście?
Spojrzał na swoją filiżankę z resztą kawy. Zdążyła już zapewne ostygnąć i nie była cieplejsza od zimnej tafli lodu w takie same równiutkie, środkowo symetryczne kwadraty. Picie jej nie miało już najmniejszego sensu.
- A ty... co byś zrobił na moim miejscu? - zapytał, niby od niechcenia.

- Walczył - spojrzał na niego jakby się z choinki zerwał albo dyndał sobie właśnie na sznureczku przyczepionym do księżyca i radośnie wierzgał łapkami, niczym ucieszone dziecko z gołą dupą. Bo dzieci uwielbiają pomykać bez pieluszek. Zmówił kolejne dwie kawy - dla niego i dla siebie, i odchylił się lekko na krześle mierząc go wzrokiem.

Spojrzał na niego uważnie, z lekkim niedowierzaniem. W całej tej sytuacji zapomniał podziękować za zamówienie kawy... Może zrehabilituje się, jak już ją otrzymają. Tak, to chyba najlepsze, co może zrobić, tymczasem...
Walczyć...?
- Walczyć. Świetny plan. Tyko z kim, o co, po co? Przecież nie z Rosją, już i tak za późno, Zresztą, on jest za silny. Raz mi się go odeprzeć udało, ale potem poszło gorzej. Znacznie gorzej, taak...
Ewentualnie mógłby kontynuować spiskowanie z Vokietiją, ale tego już na głos nie powiedział.

- Masz rację, teraz już za późno - powiedział z lekką goryczką w głosie i to bynajmniej nie z powodu dopiero co wypitej kawy. Wrócił do huśtania się na krześle. Może nie pęknie, nie podda się jak Litwa. Oby nie. Nie miał zamiaru wylądować na podłodze bo to coś, na czym siedział, się rozkraczyło. Huśtał się dalej.
- Tutaj chodzi o walkę wewnętrzną, o wolność siebie samego, o wiarę w siebie. O pewność, że wszystko pójdzie po twojej myśli, bo tylko od ciebie zależy twoja przyszłość. Nie ma rzeczy niemożliwych. Wolność to nie jest tylko bycie niepodległym, to coś o wiele bardziej trudnego. Mogą cię zamknąć w lochach, wysłać na Sybir, zdradzić ale ty nadal możesz być wolny. Wolność jest w nas - mówił to wszystko cicho, spokojnie. Nawet nie zauważył, że się rozgadał. Po chwili fakt ten jednak do niego dotarł. Zawstydził się i zarumienił. Strasznie uciążliwe były te jego rumieńce...

- A nie? Opinii zbudowanej na kilkudziesięciu, kilkuset latach tak łatwo nie zmienisz. Takim zamarzłem, takim już jestem. Nie wiem, nie mam pojęcia, co zrobić, żeby to odkręcić. Gdybym był dziewiętnastolatkiem, na jakiego wyglądam, mógłbym stwierdzić, że to wszystko, co do tej pory robiłem, to były dziecinne, niepoważne wygłupy i teraz zaczynam życie od nowa. Tak jednak nie jest, lat mam już prawie osiemset... Prawda prawdą, nie byłem taki, jak teraz od początku. Choć sam o tym stanowić nie mogę, pamięć mogła też coś przeinaczyć. Skąd wynikają kłótnie między mną a Polską o przeszłość? Ano stąd, jedno pamięta tak, drugie inaczej. Obie wersje równie prawdziwe, ale która ta realna? Nie stwierdzisz. Moje wizje siebie samego... przed laty... mogą być równie wypaczone.
Napił się kawy, ponieważ od tego paplania mocno zaschło mu w gardle. Z uwagą wysłuchał również słów Finlandii. Nie dało się ukryć, miał on też i rację...
- Jest, wszystko co mówisz to prawda, ale... kiedy tę wolność się już straci, ciężko ją odzyskać. Potrzeba jakiegoś bodźca, zdarzenia, które pomoże uwierzyć, że jest inaczej. A mnie, jak do tej pory, wszystko nie wychodzi, nie ma tego znaku, nic nie ma. Sam mówisz, że nie jest to łatwe. Może po prostu dla mnie za trudne.